Διάλογος πολιτισμών

Το σύνολο των προσπαθειών που αποσκοπούν στην προσέγγιση και αλληλοκατανόηση εθνών με διαφορετικούς πολιτισμούς και θρησκείες, στο πλαίσιο του σεβασμού των δικαιωμάτων και της πολιτισμικής ιδιαιτερότητας κάθε λαού.

Συνώνυμη διατύπωση: διαπολιτισμικός διάλογος
Αντώνυμο:σύγκρουση πολιτισμών



Διάλογος πολιτισμών

[…] Ο διάλογος όμως των πολιτισμών, μαζί με την ειλικρίνεια που χρειάζεται και την αντιμετώπιση του ρατσισμού, μπορεί να αποτελέσει ανάχωμα σε κάθε προσπάθεια για πολιτισμικό ιμπεριαλισμό. Πραγματικά, ο δυτικός πολιτισμός έχει την τάση να αντιμετωπίζει τους μη δυτικούς πολιτισμούς (ανατολικούς) περισσότερο ως τουριστικούς προορισμούς!
Η αίσθηση της υπεροψίας αποτελεί κυρίαρχο γνώρισμά του. Δεν είναι λοιπόν αδικαιολόγητη η αντιπάθεια άλλων πολιτισμών προς οτιδήποτε εκφράζει την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σ’ αυτό το σημείο, ο διάλογος μεταξύ των πολιτισμών θα παίξει καθοριστικό ρόλο, γιατί θα βοηθήσει, κυρίως τους δυτικούς, να καταλάβουν ότι δεν υπάρχουν «ευγενείς» και «βάρβαροι» πολιτισμοί. Αν ξεπεράσει η Δύση αυτή την αλαζονική συμπεριφορά, θα έχει κάνει ένα μεγάλο βήμα στην προσέγγιση λαών με διαφορετικές παραδόσεις. Και τούτο δε χρειάζεται κανενός είδους θυσία. Απαιτείται μόνο η αίσθηση ότι κάθε πολιτισμός, όπως άλλωστε και κάθε άνθρωπος, έχει τα δικά του ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τα οποία αξίζει να γνωρίσουμε μέσα από την ουσιαστική μελέτη τους. Έτσι, ο διάλογος είναι το νήμα που θα συνδέσει διαφορετικούς λαούς και θα ανοίξει διάπλατα τα παράθυρα του δυτικού πολιτισμού για μια ουσιαστική προσέγγιση εθνών με διαφορετικές αξίες.

Επιπλέον, ο διάλογος των πολιτισμών μπορεί να συμβάλει, μέσα από την αλληλογνωριμία των λαών, στην διασφάλιση της ειρήνης στο σύγχρονο κόσμο. Ένας από τους τρόπους με τους οποίους μπορεί να συμβάλει στην εδραίωση της ειρήνης είναι η αποτροπή των πολέμων. Οι περισσότεροι πόλεμοι σήμερα, παρά το γεγονός ότι οφείλονται σε πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα, χρησιμοποιούν ως άλλοθι θρησκευτικές και πολιτισμικές διαφορές. Οι λαοί δεν φανατίζονται εξαιτίας των οικονομικών συμφερόντων, αλλά από την πεποίθηση ότι είναι «ανώτεροι» από άλλους. Ο διάλογος των πολιτισμών, σ’ αυτή την περίπτωση, θα αποτελέσει δίοδο επικοινωνίας που θα συμβάλει στην προσέγγιση των λαών και θα αντιμετωπίσει το φάσμα του εθνικισμού. Έτσι, οι λαοί πιστεύοντας στις δικές τους εθνικές αξίες και σεβόμενοι αυτές που διαμόρφωσαν άλλους πολιτισμούς, θα κατανοήσουν ότι η ειρήνη είναι η πιο εφικτή λύση στην αντιμετώπιση των όποιων διαφορών τους […].

Άρης Γιαβρής

Ρατσισμός

Κάθε διάκριση, αποκλεισμός ή περιορισμός που βασίζεται στη φυλή, το χρώμα, την καταγωγή, ή την εθνική προέλευση με στόχο ή συνέπεια την κατάργηση των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών στην κοινωνική, πολιτική, οικονομική ή οποιαδήποτε άλλη πτυχή της δημόσιας ζωής.

Ο ρατσισμός ως στάση ζωής (νοοτροπία) βασίζεται στη στερεότυπη πεποίθηση πως οι άνθρωποι (άρα και τα έθνη) δεν είναι ίσοι και γι' αυτό το λόγο δεν μπορούν όλοι να απολαμβάνουν τα ίδια δικαιώματα.

Κοινωνικός αποκλεισμός

Κάθε προσπάθεια παρεμπόδισης ατόμων ή κοινωνικών ομάδων να ασκήσουν τα δικαιώματά τους και να απολαύσουν τα δημόσια αγαθά (συμμετοχή στα κοινά, εκπαίδευση, περίθαλψη κτλ).

Ο κοινωνικός αποκλεισμός είναι αποτέλεσμα των διακρίσεων που γίνονται εις βάρος ατόμων ή κοινωνικών ομάδων (ρατσισμός) και οδηγεί τους ανθρώπους στην περιθωριοποίηση.

Κράτος δικαίου

Το κράτος που σέβεται τα δικαιώματα των πολιτών, εγγυάται την προάσπισή τους και ασκεί την εξουσία με δημοκρατικά θεσπισμένους κανόνες.

Κοινωνικό κράτος

Το κράτος που κατοχυρώνει τα κοινωνικά δικαιώματα, με σκοπό να αμβλύνει τις κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες, διασφαλίζοντας «αποδεκτό» βιοτικό επίπεδο για τους πολίτες του.

Ανθρώπινα δικαιώματα

Οι θεμελιώδεις ελευθερίες που δικαιούνται όλοι οι άνθρωποι, ώστε να ζουν με αξιοπρέπεια.

Τα ανθρώπινα δικαιώματα επιτρέπουν στον άνθρωπο να αναπτύξει πλήρως και να αξιοποιήσει τις αρετές, τη νοημοσύνη, τα ταλέντα και τη συνείδησή του, προκειμένου να ικανοποιήσει τις πνευματικές και βιοτικές ανάγκες του.

Τα ανθρώπινα δικαιώματα αποτελούν μια ασπίδα προστασίας των πολιτών από την αυθαιρεσία των οικονομικά ισχυρών και του κράτους.

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

10 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1948

ΠΡΟΟΙΜΙΟ

Επειδή η αναγνώριση της αξιοπρέπειας, που είναι σύμφυτη σε όλα τα μέλη της ανθρώπινης οικογένειας, καθώς και των ίσων και αναπαλλοτρίωτων δικαιωμάτων τους αποτελεί το θεμέλιο της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της ειρήνης στον κόσμο.

Επειδή η παραγνώριση και η περιφρόνηση των δικαιωμάτων του ανθρώπου οδήγησαν σε πράξεις βαρβαρότητας, που εξεγείρουν την ανθρώπινη συνείδηση, και η προοπτική ενός κόσμου όπου οι άνθρωποι θα είναι ελεύθεροι να μιλούν και να πιστεύουν, λυτρωμένοι από τον τρόμο και την αθλιότητα, έχει διακηρυχθεί ως η πιο υψηλή επιδίωξη του ανθρώπου.

Επειδή έχει ουσιαστική σημασία να προστατεύονται τα ανθρώπινα δικαιώματα από ένα καθεστώς δικαίου, ώστε ο άνθρωπος να μην αναγκάζεται να προσφεύγει, ως έσχατο καταφύγιο, στην εξέγερση κατά της τυραννίας και της καταπίεσης.

Επειδή έχει ουσιαστική σημασία να ενθαρρύνεται η ανάπτυξη φιλικών σχέσεων ανάμεσα στα έθνη.

Επειδή, με τον καταστατικό Χάρτη, οι λαοί των Ηνωμένων Εθνών διακήρυξαν και πάλι την πίστη τους στα θεμελιακά δικαιώματα του ανθρώπου, στην αξιοπρέπεια και την αξία της ανθρώπινης προσωπικότητας, στην ισότητα δικαιωμάτων ανδρών και γυναικών, και διακήρυξαν πως είναι αποφασισμένοι να συντελέσουν στην κοινωνική πρόοδο και να δημιουργήσουν καλύτερες συνθήκες ζωής στα πλαίσια μιας ευρύτερης ελευθερίας.

Επειδή τα κράτη μέλη ανέλαβαν την υποχρέωση να εξασφαλίσουν, σε συνεργασία με τον Οργανισμό των Ηνωμένων Εθνών, τον αποτελεσματικό σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιακών ελευθεριών σε όλο τον κόσμο.

Επειδή η ταυτότητα αντιλήψεων ως προς τα δικαιώματα και τις ελευθερίες αυτές έχει εξαιρετική σημασία για να εκπληρωθεί πέρα ως πέρα αυτή η υποχρέωση,

Η ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ

Διακηρύσσει ότι η παρούσα Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου αποτελεί το κοινό ιδανικό στο οποίο πρέπει να κατατείνουν όλοι οι λαοί και όλα τα έθνη, έτσι ώστε κάθε άτομο και κάθε όργανο της κοινωνίας, με τη Διακήρυξη αυτή διαρκώς στη σκέψη, να καταβάλλει, με τη διδασκαλία και την παιδεία, κάθε προσπάθεια για να αναπτυχθεί ο σεβασμός των δικαιωμάτων και των ελευθεριών αυτών, και να εξασφαλιστεί προοδευτικά, με εσωτερικά και διεθνή μέσα, η παγκόσμια και αποτελεσματική εφαρμογή τους, τόσο ανάμεσα στους λαούς των ίδιων των κρατών μελών όσο και ανάμεσα στους πληθυσμούς χωρών που βρίσκονται στη δικαιοδοσία τους.

Διαβάστε ολόκληρη τη διακήρυξη